Hukuki Makaleler

78/1-a Ceza Maddesi Nedir?

78/1-a Ceza Maddesi Nedir?

78/1-a ceza maddesi, trafikte en sık uygulanan idari yaptırımlardan biridir ve doğrudan sürücü ile yolcuların can güvenliğini ilgilendirir. Emniyet kemeri takmamak ya da çocuk bağlama sistemini kullanmamak, çoğu zaman “küçük bir ihmal” gibi görülse de hukuken açık bir ihlal niteliğindedir. 2026 yılı itibarıyla uygulanan para cezası ve ceza puanı yaptırımı, bu yükümlülüğün ciddiyetini ortaya koymaktadır. Uygulamada özellikle kamera tespitiyle yazılan cezalar, kiralık araçlarda sorumluluğun kime ait olduğu ve çocuk koltuğu zorunluluğunun kapsamı en çok tartışılan konular arasındadır.

Bu makalede 78/1-a ceza maddesinin kapsamını, 2026 yılı ceza tutarını, ceza puanı sonuçlarını, itiraz sürecini ve uygulamada karşılaşılan sorunları ele alacağız. Ayrıca örnek bir itiraz dilekçesi metnine de yer vereceğiz. Amaç, hak kaybı yaşamamanız için hem kanuni çerçeveyi hem de uygulamadaki yaklaşımı açık şekilde ortaya koymaktır.

78/1-A Trafik Ceza Maddesi ve Kapsamı

78/1-a ceza maddesi, emniyet kemeri bulundurulması zorunlu olan araçlarda kemer takılmamasını ve çocuk bağlama sisteminin kullanılmamasını yaptırıma bağlar. Bu düzenleme yalnızca sürücüyü değil, kemer takma yükümlülüğü bulunan yolcuları da kapsar. Dolayısıyla araç içindeki her bir kişinin güvenlik donanımını usulüne uygun kullanması hukuki bir zorunluluktur.

Bu ihlal, hız sınırı aşımı gibi teknik ölçüme dayalı değildir. Çoğunlukla polis denetimi sırasında doğrudan gözle tespit edilir. Bunun yanında Elektronik Denetleme Sistemleri (EDS) ve kamera kayıtları üzerinden de işlem tesis edilebilmektedir. Kamera tespitine dayalı işlemlerde idari para cezası genellikle araç plakasına düzenlenir.

Çocuk bağlama sistemi bakımından yükümlülük, çocuğun yaşı ve fiziksel özellikleri dikkate alınarak belirlenir. Uygun yaş grubundaki çocuğun araçta çocuk koltuğu olmadan taşınması açık bir ihlaldir. Çocuk koltuğunun araçta bulunması tek başına yeterli değildir; doğru şekilde sabitlenmiş ve çocuğun buna uygun biçimde oturtulmuş olması gerekir.

Aşağıdaki tabloda 78/1-a kapsamındaki temel yükümlülükler özetlenmiştir:

YükümlülükKapsamSorumluluk
Emniyet kemeri takmaKemer bulundurulması zorunlu koltuklarSürücü ve ilgili yolcu
Çocuk koltuğu kullanmaBelirlenen yaş ve boy kriterleriSürücü (fiili sorumluluk)
Donanımın çalışır durumda olmasıKemer sistemi ve bağlantı noktalarıAraç sahibi / işleteni

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, arka koltukta kemer takmayan yolcular nedeniyle sürücünün sorumlu tutulmasıdır. Denetim anında idari yaptırım doğrudan ilgili kişiye yöneltilebilse de fiili sorumluluk çoğu durumda sürücü üzerinde değerlendirilir.

78/1-A Trafik Cezası Tutarı ve İndirimli Ödeme (2026)

2026 yılı itibarıyla 78/1-a ceza maddesi kapsamında uygulanan idari para cezası 1.246 TL’dir. Bu ihlal nedeniyle sürücünün siciline 15 ceza puanı işlenir. Ceza puanı sistemi, bir yıl içinde 100 puana ulaşılması hâlinde sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasına yol açabileceğinden, yalnızca para cezası boyutuyla değerlendirilmemelidir.

İdari para cezası tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenirse %25 oranında indirim uygulanır. Bu durumda ödenecek tutar 934,50 TL’ye düşer. Erken ödeme, ekonomik açıdan avantaj sağlasa da itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak itiraz süresi de 15 gün olduğu için sürelerin dikkatle takip edilmesi gerekir.

Aşağıda 2026 yılına ilişkin yaptırım tablosu yer almaktadır:

İhlalCeza Tutarı (2026)Erken Ödeme (%25)Ceza Puanı
Emniyet kemeri takmamak1.246 TL934,50 TL15
Çocuk koltuğu kullanmamak1.246 TL934,50 TL15

Kiralık araçlarda ise kamera tespiti plaka üzerinden yapıldığından tebligat öncelikle araç kiralama şirketine gönderilir. Sözleşme hükümleri gereği bedel çoğunlukla aracı kullanan kişiye yansıtılır. Bu nedenle kiralama sözleşmelerinin dikkatle incelenmesi önemlidir.

78/1-A Cezasına İtiraz Süreci

78/1-a ceza maddesine dayalı idari para cezasına karşı başvuru mercii Sulh Ceza Hakimliğidir. Başvuru süresi, cezanın tebliğinden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; süresi geçtikten sonra yapılan başvurular reddedilir.

Özellikle kamera kaydıyla düzenlenen cezalarda, görüntünün netliği ve ihlalin açık biçimde tespit edilip edilmediği önem taşır. Kemerin kıyafet altında kalması, görüntü açısının yanıltıcı olması veya araç içi kamera kaydıyla kemerin takılı olduğunun ispatlanması hâlinde ceza iptal edilebilir. Ancak soyut beyan yeterli değildir; somut delil sunulmalıdır.

İtiraz sürecinde dikkat edilmesi gerekenler:

  • Tebligat tarihinin doğru tespit edilmesi
  • Tutanağın ve varsa fotoğrafın incelenmesi
  • Delillerin dilekçeye eklenmesi
  • Süre geçmeden başvurunun yapılması

Örnek İtiraz Dilekçesi

SULH CEZA HÂKİMLİĞİ’NE

İtiraz Eden: (Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres)

Konu: 78/1-a maddesi uyarınca düzenlenen idari para cezasına itirazdır.

Açıklamalar:
…/…/2026 tarihinde tarafıma tebliğ edilen … seri numaralı trafik idari para cezası tutanağı ile emniyet kemeri takmadığım gerekçesiyle 1.246 TL idari para cezası uygulanmıştır. Oysa ilgili tarihte emniyet kemerim takılıdır. Kamera görüntüsü net olmayıp kemerin kıyafetim altında kalması nedeniyle yanlış değerlendirme yapılmıştır. Araç içi kamera kaydı ve ekli fotoğraflar bu durumu açıkça göstermektedir.

Hukuki Nedenler: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuat.

Sonuç ve Talep: Açıklanan nedenlerle idari para cezasının iptaline karar verilmesini saygıyla arz ederim.

Ekler: Kamera kaydı çıktısı, fotoğraf, tebligat örneği

Tarih
İmza

Sıkça Sorulan Sorular

78/1-a cezası sürücüye mi yoksa plakaya mı yazılır?

Denetim sırasında araç durdurulursa genellikle sürücüye düzenlenir. Kamera tespitlerinde ise işlem plaka üzerinden yapılır.

Arka koltukta kemer takmayan yolcu için de ceza uygulanır mı?

Evet. Kemer takma zorunluluğu bulunan koltukta oturan yolcu için idari yaptırım uygulanabilir.

Çocuk koltuğu araçta var ama kullanılmıyorsa ceza kesilir mi?

Evet. Çocuk koltuğunun araçta bulunması yeterli değildir; çocuğun uygun şekilde bağlanmış olması gerekir.

Erken ödeme yaparsam itiraz edebilir miyim?

Evet. Süresi içinde başvuru yapılması kaydıyla ödeme yapılmış olsa dahi itiraz mümkündür.

Ceza puanı ne zaman silinir?

Ceza puanları, işlendiği tarihten itibaren bir yıl sonra sistemden düşer. Ancak bu süre içinde toplam 100 puana ulaşılması hâlinde sürücü belgesi geçici olarak geri alınabilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir