Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diye Kiracıyı Çıkarabilir Mi ? sorusu son kira zamları ile çok sorulan sorulardandır. Ev sahibi kendi ihtiyacı sebebiyle kiracısını çıkartmak konulu bir tahliye davası açabilir.
TBK MADDE 350:
Kiraya veren, kira sözleşmesini; 1. Kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, 2. Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve bu işler sırasında kiralananın kullanımı imkânsız ise, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya ilişkin genel hükümlere göre fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı dava ile sona erdirebilir.
Sayfa İçeriği
Evde Kendim Oturacağım Kiracıyı Nasıl Çıkarabilirim?
İhtiyaç sebebiyle tahliye için üç ayak birlikte yürür:
- İhtiyaç şartı: Gerçek, samimi ve zorunlu olmalıdır.
- Süre: Sözleşme türüne göre değişiklik gösterir.
- Dava: Yetkili mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi’dir.
Kiraya veren, ihtiyacını somut delillerle desteklemelidir (örneğin sağlık raporu, evlilik veya iş değişikliği belgeleri). Kiralananda birden fazla kiracı varsa, tahliye tüm kiracılara karşı istenir; çünkü tahliye borcu bölünemez. Sözlü bildirim ya da resmiyetsiz mesajlar ileride ispat sorununa yol açar; bu nedenle yazılı ihtar (tercihen noter aracılığıyla) gönderilmesi önerilir. Şartlar sağlanırsa, süre bittiğinde bir ay içinde dava açılmalıdır; bu süre kaçırılırsa hak, takip eden kira dönemi veya yılı sonuna sarkar
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diye Kiracıyı Ne Kadar Sürede Çıkarabilir?
Belirli süreli sözleşmelerde dava, sözleşme bittiği tarihten itibaren 1 ay içinde açılır. Önceden çekilecek yazılı ihtar, en geç bir yıl içinde çekilmişse o kira yılının sonunda dava imkânı verir. Belirsiz süreli sözleşmelerde TBK’nın genel hükümleri uygulanır: 6 aylık fesih dönemi sistemi ve en az 3 ay önce yazılı bildirim; bildirilen dönemin sonunda 1 ay içinde dava. Yeni malik ihtiyaç nedeniyle tahliye istiyorsa, edinimi bildirip en az 6 ay süre tanıyan yazılı bildirim kuralı gündeme gelir. Sürelerin karıştırılması tahliye taleplerinin reddinin en yaygın nedenlerindendir.
Ev Sahibinin Başka Evi Varsa Kiracıyı Çıkarabilir mi?
Kiraya verenin aynı bölgede başka bir konutunun bulunması otomatik bir engel değildir; ancak Yargıtay pratiğinde bu husus, ihtiyacın samimiyeti ve diğer konutun uygunluğu/elverişliliği açısından titizlikle incelenir. Örneğin kiraya verenin kullanılabilir, ihtiyaç ölçüsünü karşılayan bir evi varken, kiralanan yerdeki kiracının tahliyesi talep edildiğinde, mahkeme “gerçek ve zorunlu” gereksinimin ortadan kalkıp kalkmadığını somut verilerle değerlendirir. Bu nedenle “başka ev var” ya da “yok” tek başına belirleyici değil; somut olay belirleyicidir.
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Deyip Evi Kiraya Verirse Ne Olur?
İhtiyaç (veya yeniden inşa/imar) gerekçesiyle tahliye sonrası, TBK 355 uyarınca 3 yıl boyunca taşınmaz, eski kiracı dışında üçüncü kişilere kiralanamaz. Bu yeniden kiralama yasağı ihlal edilirse, eski kiracı en az bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat isteyebilir. Uygulamada tazminat taleplerinin başarı şansı, çoğunlukla dava yoluyla tahliye edilmiş dosyalarda yüksektir; yalnızca ihtar üzerine kiracının kendiliğinden çıkması hallerinde ispat ve illiyet sorunları tazminatın önünde engel olabilir. Not: Yasak, “kiralama” fiiline yöneliktir; satış ayrı değerlendirilir (bkz. aşağıdaki başlık).
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diye Evi Satarsa Ne Olur?
TBK 355’teki yaptırım “yeniden kiralama” yasağına bağlanmıştır; taşınmazın satışı, bağışlanması vb. tasarruflar bu yasağın doğrudan kapsamı dışındadır. Bu nedenle ihtiyaç sebebiyle tahliye edilen yerin satılması, tek başına eski kiracıya tazminat hakkı doğurmaz. Ancak yeni malik, ihtiyaç nedeniyle tahliye talep edecekse, edinim sonrası bildirim ve 6 ay süresi gibi özel kurallara uymalıdır. Somut dosyada kötüye kullanım iddiaları varsa, bunlar ayrıca delillendirilmelidir.
Kiracıya Kendim Oturacağım Diye İhtarname
İhtar, kiracıya yazılı bildirimdir; noter aracılığıyla gönderilmesi ispat kolaylığı sağlar (PTT iadeli taahhüt de mümkündür). İhtarnamede; ihtiyacın nedeni, tahliye tarihi ve sözleşmenin türüne göre uygulanacak süre rejimi açıkça belirtilmelidir. Belirsiz sürelilerde fesih dönemine en az 3 ay kala, belirli sürelilerde vade sonuna göre hareket edilir. İhtar, davanın ön koşulu niteliğinde olabildiğinden; tarih–tebliğ–içerik hataları sonradan telafisi güç sonuçlar doğurur. Stratejik öneri: İhtarla birlikte delil hazırlığı (sağlık raporu, nüfus kayıt örneği, iş ataması vb.) yapılmalı ve 1 aylık dava penceresi kaçırılmamalıdır.
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Deyip Oturmazsa Ne Olur?
İhtiyaç iddiasıyla tahliye edilen taşınmazın “gerçekte” ihtiyaç için kullanılmaması, kural olarak TBK 355 çerçevesinde yeniden kiralama yasağı ihlaliyle kesişir. Ev sahibi kısa sürede üçüncü kişiye kiraya verirse, eski kiracı tazminat talep edebilir. Ancak yalnızca “oturmadı” iddiası yetmez; kiralama fiilinin varlığı ve ihtiyacın samimiyetsizliği delillendirilmelidir. Uygulamada yalnız ihtar üzerine çıkarılan kiracılarda tazminat ihtimali zayıflarken, mahkeme kararıyla tahliye edilmiş dosyalarda sonuç alma olasılığı artar.
Ev Sahibi Kendi Evine Taşınmak İçin Kiracısını Çıkarabilir mi?
Evet; ihtiyaç sebebi TBK’da açıkça düzenlenmiştir. Ancak her ihtiyacın aynı ağırlıkta görülmediği unutulmamalıdır. Yargıtay, ihtiyacın sürekliliğini ve zorunluluğunu önemser; geçici, spekülatif veya kira artışı amaçlı taleplerde “samimiyet” eşiği sağlanamaz. Bu nedenle “kendi evime taşınacağım” iddiası; mevcut yaşam koşulları, alternatif konutların uygunluğu ve ailenin durumu ile birlikte somut olay ekseninde değerlendirilir.
Ev Sahibi Annem Oturacak Diye Kiracıyı Evden Çıkarabilir Mi?
Kanun, ihtiyaç çevresini geniş tanımlar: eş, altsoy, üstsoy ve kanunen bakmakla yükümlü olunan kişiler. Bu kapsamda anne için gerçek–samimi bir ikamet ihtiyacı varsa, süre ve usule uyularak tahliye istenebilir. Burada kritik nokta, annenin barınma ihtiyacının zorunluluğu (ör. başka elverişli konutun bulunmaması, sağlık durumu vb.) ve bunun delille ortaya konmasıdır. “Aynı şehirde başka konut” tek başına redd sebebi değildir; somut elverişlilik kıyası yapılır.
Ev Sahibi Oğlum Oturacak Diye Kiracıyı Çıkarabilir mi?
Altsoy (oğul/kız) ihtiyacı da kanun kapsamındadır. Evlenme, iş–okul değişikliği, yerleşim zorunluluğu gibi nedenler, delille desteklendiğinde tahliye sebebi olabilir. Ancak salt “ileride oturabilir” veya “kira yükseltilsin” düşüncesi, samimiyet eşiğini karşılamaz. İhtar–süre–dava sıralaması doğru kurulmalı; davada yaşam planı ve uygun konut analizi somutlaştırılmalıdır.
Ev Sahibi Kızım Oturacak Diye Kiracıyı Çıkarabilir Mi ?
Ev sahibi kendi ve yakınlarının ihtiyacı sebebiyle kiracısını çıkartmak konulu bir tahliye davası açabilir.
TBK MADDE 350:
Kiraya veren, kira sözleşmesini; 1. Kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, 2. Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve bu işler sırasında kiralananın kullanımı imkânsız ise, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya ilişkin genel hükümlere göre fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı dava ile sona erdirebilir.
Kanun maddesinde geçen altsoy kavramı çocukları ve torunları kapsamaktadır. Ev sahibi, kızım oturacak diyerek kiracısını evden çıkartma hakkına sahiptir. Ev sahibinin kızının bu eve samimi bir şekilde ihtiyacı olması gerekmektedir.
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Deyip Kiraya Verirse Nereye Şikâyet Edebilirim?
İhtiyaç sebebiyle tahliye sonrası üçüncü kişiye kiralama yapıldıysa başvuru yolu, kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılacak tazminat davasıdır (TBK 355). İdari merciler veya tüketici hakem heyetleri, bu özel hukuk uyuşmazlığında doğru merci değildir. Uygulamada başarı için; önceki tahliye dosyası, yeni kira sözleşmesi/ilanları ve tahliye–kiralama zaman çizelgesini gösteren deliller özenle hazırlanmalıdır.
Ev Sahibi Kiracıyı Hangi Durumlarda Çıkarabilir?
İhtiyaç dışında; kiracının belli tarihte tahliyeyi yazılı üstlenmesi, aynı kira yılı içinde iki haklı ihtar, kiralananın yeniden inşa/imar amacıyla esaslı onarıma girmesi ve yapım sırasında kullanımın imkânsız olması, yeni malikin ihtiyaç sebebiyle tahliye istemi gibi sebepler gündeme gelebilir. Her birinde yazılı usul, süre ve ispat şartları farklıdır; bu nedenle yanlış başlıkla dava açmak yerine, olguyu doğru hukuki sebebe oturtmak kritik önemdedir.
Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diye Kiracıyı Çıkarabilir Mi ?
Ev sahibi kendi oturacağı için kiracısını çıkartmak isterse ilk bakacağı husus kira sözleşmesindeki sürelerdir. Ev sahibi, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren 1 ay içerisinde dava açmalıdır. Eğer bu süre içerisinde davayı açmazsa bir sonraki yılı beklemek zorundadır.
Ayrıca kira sözleşmesinde kiracı ve ev sahibi arasında kira sözleşmesinin feshi ile alakalı bir ihtar şartı koşulmuş ise sözleşmeden belirtilen süreden önce kiracıya fesih ihtarnamesi gönderilmelidir. Aksi takdirde ev sahibi davayı 1 ay içerisinde açmış da olsa dava ihtar sürelerine uyulmadığı gerekçesiyle reddedilecektir.
Örnek verecek olursak; kira sözleşmesinde şöyle ifadeler geçiyorsa:
• Kontratın sona ermesinden bir ay evvel taraflar yazılı olarak ihtarda bulunmadıkları sürece kontrat yenilenmiş kabul edilir.
• Taraflardan her biri kontratı feshetmek istediğinde en az 15 gün öncesinden karşı tarafa yazılı olarak bildirimde bulunacaktır. Aksi takdirde kontrat uzatılmış sayılır.
Bu gibi maddeler hem ev sahibini hem de kiracıyı bağlamaktadır. Sözleşmenizde böyle bir madde varsa, sözleşme tarihi bitmeden belirtilen sürelere uyarak karşı tarafa bu durumu ihtar etmelidir. Unutulmamalıdır ki whatsapp mesajları delil niteliğinde değildir ve whatsapp kanalıyla sadece mesaj göndererek ihtar yükümlülüğü yerine getirilmiş olmaz. İhtarnamedeki herhangi bir usulsüzlük durumunda açılacak tahliye davası reddedilecektir. İhtarname hazırlamadan önce bir avukata başvurmanız tavsiye olunur.
Kiracı Hakları Nelerdir?
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’ya göre sosyal ve hukuk devletidir. Sosyal devlet kavramı, devletin bireylere güvenlik ve barınma hakkı sağlayan, güçsüzü güçlüye karşı koruyan yapısını ifade etmektedir. Hukuk devleti ilkesi ise devletin ve bireylerin kanunlara bağlı oluşunu ifade etmektedir. Bu
Anayasal teminat altına alınan bu hak ile, devlet kiracıları koruyucu şekilde kanunlar yapmaktadır. Bu kanunlar ise genel olarak Türk Borçlar Kanunun’da yer almaktadır.
Buna göre, kiracı ve kiraya veren arasında yapılan kira kontratların da, kiracının hakları TBK tarafından korunmaktadır. Kontratta kiracıya sadece kira ödeme ve özen borcu yüklenilmektedir. TBK 343. Gereğince kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, sonradan kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz.
Ev Sahibi Tebligat Gönderirse Ne Olur ?
Tebligatlar mahkemeler ve icra daireleri tarafından gönderilmekte olup ev sahibi tarafından size gönderilen tebligatlar sonucunda ev sahibinizin size karşı yasal yollara başvurduğunu anlamış olursunuz. Bu yasal yollardan bazıları şunlardır:
- Kira bedelinin ödenmemesi, geç ödenmesi veya eksik ödenmesi
- Tahliye taahhütnamesi dolayısıyla tahliye emri
- İhtiyaç sebebiyle tahliye davası
- İki haklı ihtar sebebiyle tahliye davası
Ev Sahibi İhtar Çekerse Ne Olur ?
İhtarnameler noter aracılığıyla tarafların birbirine gönderdiği ve ihtar ettiği belgelerdir. Bazı durumlarda ihtarname çekmek dava açmanın ön şartlarından biridir. Bu nedenle ev sahipleri çeşitli ihtarlar çekmektedir.
Ev sahibiniz size karşı ihtar çektiyse, ihtar metnini okuyarak sizden ne talep ettiğini veya size neyi ihtar ettiğini öğrenebilirsiniz. İhtarnamenin hangi nedenle çekildiği bu konuda belirleyicidir. İhtarnamede her yazılan metin doğru değildir, verilen süreler yasal süreler olmayabilir. Size gönderilen ihtarnameyle ilgili ne gibi sorumluluklarınız olduğunu bir avukata danışarak öğrenmeniz gerekmektedir.
Ev sahibinin kiracıya çekebileceği ihtar çeşitleri:
- Kiracının kiralanan evi belirtilen amaç dışında kullanması
- Kiracının kiralanan evi amacı dışında kullanması
- Kiracının evde oturmayıp başkalarının oturması
- Kiracının evi başkalarına kiraya verdiği
- Ev sahibinin ihtiyacı dolayısıyla tahliye istemi
- Ev sahibinin komşulardan aldığı şikayetler
Ev sahibinin kiracıya ihtar çektiğinde kiracının yapması gerekenler şunlardır:
• İhtarnameyi dikkatlice okumak ve ihtarnamede belirtilen aykırılığı gidermek
• Kiracı, ihtarnamede belirtilen aykırılığı gidermezse, ev sahibi tahliye davası açabilir. Tahliye davası sonucunda, mahkeme kiracının evi tahliye etmesine karar verebilir.
Kiracı, mahkeme kararının kesinleşmesi sonrasında evi tahliye etmek zorundadır.
Çorlu Kira davası avukatı olarak da hizmet veren avukatlık büromuz kiracı ve ev sahiplerinin hukuki konularda danışmanlık alabilmesine ve dava açılmasına, dava takip edilmesine olanak tanımaktadır. Ayrıca deneyimli avukatlarımız tarafından hukuki süreçlerin itinayla takibinin gerçekleştirilmesi ile, kiracı ve ev sahibi arasında oluşan anlaşmazlıklar hukuki alanda çözümlenerek sonuca bağlanabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
“Samimi ve zorunlu ihtiyaç” ne demek?
Yargıtay; geçici, spekülatif veya yalnız “kira artışı” amaçlı talepleri samimi saymaz. Sağlık, evlilik, iş/okul değişikliği gibi gerçek ve süreklilik taşıyan nedenler somut delillerle ispatlanmalıdır.
Belirli ve belirsiz süreli sözleşmede süreler nasıl işliyor?
Belirli sürelide vade bitiminden 1 ay içinde dava; belirsiz sürelide 6 aylık fesih dönemi ve en az 3 ay önce bildirim, dönem sonunda 1 ay içinde dava açma kuralı uygulanır.
Yeniden kiralama yasağı ihlalinde ne talep edebilirim?
İhtiyaç nedeniyle tahliye edilen taşınmaz üçüncü kişiye kiralanırsa, eski kiracı en az bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat isteyebilir. Dava yoluyla tahliye edilmiş dosyalarda başarı şansı yüksektir.
İhtarnameyi noterle mi göndermeliyim?
Zorunlu olmamakla birlikte, noter ihtarı güçlü bir ispat aracıdır. İçeriğin doğru kurgulanması (sebep, tarih, süre rejimi) ve tebliğ tarihi, dava penceresini kaçırmamak için kritiktir.
Yazan
Av. Şerifcan Badıllı