Hukuki Makaleler

Hakaret Suçu Nedir, Cezası, Yetkili Mahkeme

Hakaret Suçu

Hakaret Suçu, Türk Ceza Kanunu madde 125’te Şerefe Karşı Suçlar Başlığının altında düzenlenmiştir.

Hakaret

Madde 125- (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.

Hakaret Suçu Nedir ?

Hakaret suçu, gerçek kişiler arasında gerçekleşebilmektedir. Yani bir insanın, bir kuruma sövmesi, hakaret etmesi suç teşkil etmeyecektir.

Hakaret suçu, karşı tarafın onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyecek sözler kullanmak olarak kısaca özetlenebilir. Fakat bazı ifadeler eleştiri, hatta ağır eleştiri kapsamında kalmaktadır. Eleştiri ise hakaret suçuna sebebiyet vermeyecektir. Nezaket dışı kaba sözcükler de hakaret suçunun işlenmesine yol açmamaktadır.

Hakaret olmayan sözcüklere örnekler:

Ulan, lan, dinsiz, imansız, edepsiz, saygısız, Allah belanı versin, adam mı oldunuz, artist, açgözlü, cahil, s**erim böyle düzeni, nankör, kes sesini, eşkıya, yalaka, serseri

Hakaret olan sözcüklere örnekler:

Salak, manyak, manyak mısın, piç, pezevenk, şerefsiz, kaşar, sanane lan, aç köpek, zibidi, siktir git, zevzek

Hakaret suçunun oluşması için iki tarafında belirli bir kişi olması gerekmektedir. Hakaret içerikli sözcüğün anonim bir kişiye veya ortaya söylendiği takdirde suç oluşmaz. Hakaret edilen kişinin net olarak tespit edilebilmesi ve bu konuda kuşku olmaması gerekmektedir, Türk Ceza Hukuku genel kaidelerine göre şüpheden sanık yararlanır.

Hakaret Suçunun Cezası

Hakaret suçunun cezası, kanunumuza göre 3 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Bu suçun temel halinde olması durumunda uygulanmaktadır. Hakim gerekçesini açıklamak üzere adli para cezası veya hapis cezasına karar verebilir. Bu iki cezanın birlikte uygulanması mümkün değildir, ikisinden birini hakim seçmek zorundadır.

Hakaret Suçunun Temel Halinin Cezası (TCK 125/1)

Hakaret suçunun temel halinin cezası, kanunumuza göre 3 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir.

Hakaret suçunun temel halini açıklayacak olursak, suçun kamu görevlisi olmayan bir insana karşı işlenmesi (görevi dışında bir hakaretse de temel hal olarak değerlendirilecektir), kişinin din, siyasi, sosyal, felsefi inanç ve düşüncelerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, bağlı olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı hakaret edilmemesi halinde, kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden dolayı hakaret edilmemesi gibi durumlarda suçun temel halinden ceza verilecektir.

Nitelikli Hakaret Suçu Cezası (TCK 125/3)

Hakaret suçunun nitelikli hallerinden biri işlendiği takdirde verilecek ceza 1 yıl ile 2 yıl arasında değişecektir.

Eğer suçun nitelikli hallerinden biri işlenmişse o zaman cezanın alt sınırı 1 yıldan az olamayacaktır. Suçun nitelikli halleri ise şöyledir:

1-Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret edilmesi

2-Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı hakaret edilmesi

3- Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden dolayı hakaret edilmesi

Alenen Hakaret Suçu Cezası (TCK 125/4)

Alenen hakaret etmek, hakaret içeren kelimelerin sözlerin, diğer insanlar tarafından da işitilebilecek, görülebilecek bir şekilde işlenmesidir. Örneğin twitter uygulaması üzerinden kişinin paylaşımına yanıt vermek suretiyle, sınıfta öğretmenin öğrenciye ders esnasında herkesin sınıfta olduğu bir anda hakaret etmesi, gazetede bir köşe yazısının içeriğinde bir kişiye hakaret edilmesi gibi durumlar.

Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

Hakaret Suçlarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Hakaret suçunun cezası 3 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Bu nedenle görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

Yetkili mahkeme ise hakaret suçunun işlendiği yer mahkemesidir. Hakaretin internet yoluyla işlendiği durumlarda ise mağdurun hakareti öğrendiği yerdeki mahkeme yetkilidir. Fakat uygulamada hakaretin öğrenildiği yer genellikle mağdurun yerleşim yeri olarak kabul edilmektedir. Sosyal medyada uğradığınız hakareti Ankara’da gezi yaptığınız esnada öğrenseniz dahi yaşadığınız yer Tekirdağ ise davanızı Tekirdağ’da açmanız daha sağlıklı olacaktır.

Siyasi Partiye Hakaret Suçu Cezası Nedir ?

Siyasi partiler tüzel kişiliklerdir. Hakaret suçu ise sadece gerçek kişiler arasında işlenebilen bir suç türüdür. Siyasi partilere hakaret edildiği taktirde hakaret suçu oluşmayacaktır.

Fakat siyasi parti ve siyasi kişilik ayrımını iyi yapmak gerekmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi bir tüzel kişilik iken Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı Özgür Özel bir gerçek kişidir. Yani Cumhuriyet Halk Partisi’ne karşı edilen bir hakarette hakaret suçu oluşmazken, Özgür Özel’e karşı edilen bir hakarette hakaret suçu oluşacaktır.

Kamu Görevlisine Hakaret Suçu Cezası Nedir ?

Kamu görevlisine karşı edilen hakaret suçlarında bir ayrım vardır. Kamu görevlisine karşı hakaret, kamu görevlisinin görevini yaparken, görevi nedeniyle edilmiş bir hakaret ise hakaret suçunun nitelikli hali işlenmiş olur. Fakat kamu görevlisine, görevi dışında bir durumda hakaret edildiği takdirde hakaret suçunun temel hali işlenmiş olacaktır.

Örneğin, adliyedeki memura sizin gibi iş bilmez şerefsizler yüzünden bu haldeyiz gibi bir hakaret edildiğinde, memurun kamu görevi dolayısıyla hakaret edilmiştir ve suçun nitelikli hali uygulanır. Nitelikli halin cezası da 1 yıl ile 2 yıl arasında değişmektedir.

Mesajla Küfür Etmenin Cezası Ne Kadar?

Hakaret suçunun, mesaj yoluyla işlenmesi de mümkündür. Hakaret suçunun temel halinin cezası, kanunumuza göre 3 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Eğer suçun nitelikli hallerinden biri gerçekleşirse ceza 1 yıl ile 2 yıl arasında değişecektir.

Suçun nitelikli halleri ise şöyledir:

1-Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret edilmesi

2-Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı hakaret edilmesi

3- Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden dolayı hakaret edilmesi

Hakaret suçunun şüphelisinin, ifadesinde suçu kendisinin işlemediği, telefonunun çalındığı, sosyal medya hesaplarının çalındığı, telefonunun küçük çocuğunda olduğu gibi iddialarda öncelikle bu durumun şüpheli tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Şüpheli bu durumları ispat edecek herhangi bir delil sunmadığında, söyledikleri hayatın olağan akışına apaçık aykırı olduğu için bu suçun cezasından kurtulamayacaktır.

Polise Küfür Etmenin Cezası

Polise karşı edilen hakaret suçlarında bir ayrım vardır. Polise karşı hakaret, kamu görevlisinin görevini yaparken, görevi nedeniyle edilmiş bir hakaret ise hakaret suçunun nitelikli hali işlenmiş olur. Fakat polisin, görevi dışında bir durumda hakaret edildiği takdirde hakaret suçunun temel hali işlenmiş olacaktır.

Örneğin, bir trafik çevirmesinde polisin ceza yazmasına karşılık, “bizim vergilerimizle alıyorsun maaşını ulan it oğlu it” şeklindeki hakaret, polisin görevini yapması nedeniyle edilmiş bir hakaret olduğundan hakaret suçunun nitelikli hali işlenmiş olur. Hakaret suçunun bu nitelikli halinin cezası ise 1 yıl ile 2 yıl arasında olacaktır.

Milletvekiline Hakaret Suçu

Milletvekilleri gerçek kişilerdir. Milletvekiline karşı hakaret suçunun oluşması da pek tabii mümkündür. Milletvekilliği bir kamu görevidir. Bu nedenle milletvekiline, görevi dolayısıyla hakaret edilmesi durumunda hakaret suçunun nitelikli hali gerçekleşmiş olacaktır.

Örneğin bir milletvekiline karşı, “bu milletten aldığın para haram zıkkım olsun namussuz herif” şeklindeki hakaret, milletvekiline kamu görevi nedeniyle yöneltildiği için hakaret suçunun nitelikli hali oluşur. Hakaret suçunun bu nitelikli halinin cezası ise 1 yıl ile 2 yıl arasında olacaktır.

Fakat aksini düşünecek olursak trafikte kavga ettiğiniz araçtaki kişinin milletvekili çıkması durumunda, “düzgün kullan şu arabayı ahmak herif” şeklindeki hakaret suçu, suçun temel hali işlenmiş olarak değerlendirilecektir. Çünkü milletvekiline karşı edilen hakaret, milletvekilinin kamu görevi dolayısıyla değil trafikteki tartışmadan kaynaklı edilmiştir. Suçun temel halinin cezası ise 3 ay ile 2 yıl arasında değerlendirilecektir.

Sosyal Medyada Hakaret Etmenin Cezası

Sosyal medya, günümüzde neredeyse her insanın bilfiil kullandığı instagram, whatsapp, twitter, x, threads ve benzeri uygulama ve forumlara verilen genel isimdir.

Sosyal medyanın bu kadar yaşamımıza girmesi ve sürekli olarak kayıt altında olması nedeniyle hakaret davaları en çok sosyal medya üzerinden hakaret şeklinde açılmaktadır.

Uygulamaların mesajlaşma alanlarından, yorum alanlarından, hikaye ve gönderi paylaşımlarında yapılan her türlü hakaret içerikli ifade hakaret suçunu oluşturacaktır.

Sosyal medyanın aleni olması, yani halka açık ve herkesin görebileceği şekilde dizayn edilmiş olması da hakaret suçu işlendiği takdirde suçu, alenen işlenmesi şeklindeki nitelikli hale sokacaktır. Sosyal medya uygulamalarının mesajlaşma kısmında işlenen hakaret suçlarında ise eğer ki grup sohbeti değilse yani sadece hakaret eden ve hakaret edilen kişinin görebileceği bir alanda hakaret suçu işlendi ise bu nitelikli hal uygulanmayacaktır ve hakaret suçunu işleyen kişi, hakaret suçunun temel halinden cezalandırılacaktır.

Hakaret suçunun temel halinin cezası, kanunumuza göre 3 ay ile 2 yıl arasında değişmektedir. Eğer suçun nitelikli hallerinden biri gerçekleşirse ceza 1 yıl ile 2 yıl arasında değişecektir.

YAZAN

AV. ŞERİFCAN BADILLI

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir