Zorla Getirme Kararı veya Emri (İhzar Müzekkeresi), ceza yargılamasında en sık karşılaşılan koruma tedbirlerinden biridir. Hakkında soruşturma ya da dava bulunan bir kişinin, tanığın, mağdurun veya bilirkişinin çağrıldığı halde gelmemesi durumunda devreye girer. Bu karar, kişinin özgürlüğüne doğrudan müdahale ettiği için sıradan bir yazışma değil, ciddi sonuçlar doğuran bir yargısal işlemdir. Uygulamada çoğu kişi, zorla getirme kararını gözaltı veya yakalama kararı ile karıştırır. Oysa hukuki niteliği, süresi ve sonuçları farklıdır. Bu yazıda; zorla getirme kararının hangi şartlarda verilebileceğini, kim tarafından düzenlendiğini, nasıl uygulandığını, itiraz yollarını ve uygulamada sık yapılan hataları ayrıntılı biçimde ele alacağız. Ayrıca 2026 yılı uygulamaları ışığında pratik bilgiler ve örnek dilekçe de paylaşacağız.
Sayfa İçeriği
Zorla Getirme Kararı veya Emri (İhzar Müzekkeresi) Şartları
Zorla getirme kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen bir koruma tedbiridir. Koruma tedbirleri, ceza muhakemesinin sağlıklı ilerlemesini sağlamak amacıyla başvurulan geçici ve sınırlı müdahalelerdir. Bu tedbir, kişiyi cezalandırmak için değil; ifade alma, sorgu, teşhis veya bilirkişi incelemesi gibi işlemlerin yapılabilmesi için uygulanır.
Bu kararın verilebilmesi için bazı temel koşulların oluşması gerekir. Öncelikle ilgili kişinin usulüne uygun şekilde çağrılmış olması ve çağrıya rağmen gelmemesi önemlidir. Çağrı belgesinde, gelinmemesi halinde zorla getirileceğinin açıkça belirtilmiş olması gerekir. Uygulamada en sık yapılan hata, çağrı kağıdında bu ihtarın yer almamasıdır. Bu eksiklik, verilen zorla getirme kararının hukuka aykırı sayılmasına neden olabilir.
- Hakkında tutuklama için yeterli şüphe bulunan kişi olması,
- Yakalama emri çıkarılmasını gerektiren durumun bulunması,
- Usulüne uygun davete rağmen gelmemesi ve zorla getirileceğinin bildirilmiş olması.
Özellikle tanık ve bilirkişiler açısından, davetin hangi yöntemle yapıldığı ve tebligatın usulüne uygun olup olmadığı Yargıtay denetiminde belirleyici olmaktadır. 2026 yılı itibarıyla elektronik tebligat uygulamasının yaygınlaşması nedeniyle, UYAP üzerinden yapılan bildirimler de geçerli çağrı sayılmaktadır. Ancak sistemde bildirimin görülüp görülmediği ayrı bir değerlendirme konusudur.
Zorla Getirme Kararı veya Emrini Kim Verir?
Zorla getirme kararının hangi makam tarafından verileceği, yargılamanın aşamasına göre değişir. Soruşturma ve kovuşturma evreleri bu noktada ayrı değerlendirilmelidir. Yetki konusu, uygulamada sıklıkla karıştırılan bir alandır.
Soruşturma Aşamasında Zorla Getirme
Soruşturma evresi, suç şüphesinin öğrenilmesiyle başlar ve iddianamenin kabulüne kadar devam eder. Bu aşamada zorla getirme kararı kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından verilir. Kolluk kuvvetleri (polis ve jandarma) bu kararı kendiliğinden veremez; yalnızca verilen kararı yerine getirir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve savcıya ulaşılamadığı durumlarda Sulh Ceza Hakimliği de belirli işlemleri yapabilir. Ancak bu durum istisnadır. Uygulamada kolluğun, savcılık talimatı olmadan kişiyi fiilen götürdüğü durumlar görülmektedir. Bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır ve tazminat sorumluluğu doğurabilir.
Kovuşturma Aşamasında Zorla Getirme
İddianamenin kabulü ile başlayan kovuşturma aşamasında zorla getirme kararı verme yetkisi mahkemeye aittir. Asliye Ceza Mahkemelerinde tek hâkim karar verirken, Ağır Ceza Mahkemelerinde mahkeme başkanı bu yetkiyi kullanır.
2026 yılı itibarıyla mahkemelerin UYAP üzerinden elektronik imzalı zorla getirme müzekkeresi düzenlemesi standart hale gelmiştir. Kararda kişinin kimliği, hangi işlem için çağrıldığı ve zorla getirme nedeni açıkça belirtilmelidir. Eksik gerekçe, üst mahkemelerce bozma nedeni yapılabilmektedir.
Zorla Getirme Kararı Nasıl Uygulanır?
Zorla getirme kararı, sınırsız bir müdahale yetkisi vermez. Kolluk görevlileri, kararın kapsamı dışına çıkamaz. En sık karıştırılan konu, konuta girme meselesidir. Zorla getirme kararı, tek başına ev arama veya konuta zorla girme yetkisi vermez. Bunun için ayrıca arama kararı gerekir.
Kişi kamuya açık bir yerde bulunuyorsa karar icra edilebilir. Ancak kapalı ve özel alanlara müdahale ayrı bir hukuki dayanak gerektirir. Ayrıca getirilen kişi, yol süresi hariç en geç 24 saat içinde yetkili merci önüne çıkarılmalıdır. Bu süre, gözaltı süresiyle karıştırılmamalıdır.
| Karar Türü | Açıklama | Uygulama Şekli |
|---|---|---|
| Tarihli Zorla Getirme | Belirli gün ve saat için düzenlenir | Belirtilen tarihte hazır edilir |
| Günsüz Zorla Getirme | Ele geçirildiği anda götürülür | Derhal yetkili makama sevk edilir |
Uygulamada bazen günsüz zorla getirme kararı ile yakalama kararı karıştırılmaktadır. Oysa zorla getirme, ifade veya sorgu için geçici bir tedbirdir; tutuklama amacı taşımaz.
Zorla Getirme Kararı veya Emrine İtiraz
Zorla getirme kararına karşı itiraz mümkündür. Hâkim veya mahkeme tarafından verilen kararlara karşı, kararın öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz mercii genellikle bir üst mahkeme veya Sulh Ceza Hakimliği’dir.
Cumhuriyet savcısı tarafından verilen zorla getirme emrine karşı açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte uygulamada Sulh Ceza Hakimliğine başvuru yapılmaktadır. 2026 yılı itibarıyla harç uygulaması bulunmamaktadır; itiraz ücretsizdir. Ancak avukat aracılığıyla yapılacak başvurularda, Türkiye Barolar Birliği 2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ceza soruşturma işlemleri için belirlenen ücretler geçerlidir.
Örnek İtiraz Dilekçesi
… SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE
İTİRAZ EDEN: (Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres)
KONU: … tarihli zorla getirme kararına itirazlarımızın sunulmasından ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkilim hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen zorla getirme kararı usul ve yasaya aykırıdır.
2. Çağrı kağıdında zorla getirileceğine ilişkin ihtar bulunmamaktadır / Tebligat usulsüzdür / Müvekkil mazeretini bildirmiştir. (Uygun gerekçe yazılır.)
3. Ölçülülük ilkesine aykırı şekilde kişi özgürlüğüne müdahale edilmiştir.
SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle zorla getirme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ederim. …/…/2026
İmza
Şüpheli veya Sanık Hakkında Zorla Getirme Kararı
Şüpheli, soruşturma aşamasında suç isnadı altında bulunan kişidir. Sanık ise iddianamenin kabulünden sonra yargılanan kişidir. Bu kişiler hakkında zorla getirme kararı verildiğinde, kararda kimlik bilgileri ve hangi işlem için çağrıldıkları açıkça belirtilmelidir.
Şüpheli veya sanık zorla getirildiğinde kendisine kararın bir örneği verilir. İfade veya sorgu tamamlandığında tedbir sona erer. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, kişinin gereksiz şekilde bekletilmesidir. Bu durum kişi özgürlüğü açısından hak ihlali oluşturabilir.
Bilirkişi veya Tanıklar Hakkında Zorla Getirme Kararı
Tanık ve bilirkişiler de zorla getirme kararına konu olabilir. Ancak çağrıya rağmen gelmeyen tanık hakkında doğrudan yakalama kararı verilemez. Öncelikle zorla getirme kararı uygulanır.
Özellikle tutuklu dosyalarda mahkemeler tanıkların gelmesini sağlamak için bu tedbire başvurur. 2026 uygulamasında e-posta ve SMS ile yapılan bildirimler de çağrı yöntemi olarak kullanılmaktadır. Ancak bu bildirimlerin ispatı önemlidir.
Mağdur veya Müşteki Hakkında Zorla Getirme Kararı
Mağdur veya müşteki de zorla getirme kararına tabi olabilir. Özellikle şikayete bağlı suçlarda mağdurun beyanı önemli olduğundan, çağrıya rağmen gelmemesi halinde zorla getirme kararı verilebilir.
Ancak uygulamada mağdurun korunması ilkesi göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle çocuk mağdurlar veya hassas gruplar bakımından ölçülülük ilkesi titizlikle değerlendirilir. Mahkemeler, alternatif yöntemlerle beyan alınmasını tercih edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Zorla getirme kararı gözaltı mıdır?
Hayır. Zorla getirme, ifade veya sorgu için geçici olarak yetkili merci önüne götürmeyi ifade eder.
Evime zorla girilebilir mi?
Hayır. Konuta giriş için ayrıca arama kararı gerekir.
Karara karşı kaç gün içinde itiraz edebilirim?
Kararın öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir.
Tanık gelmezse yakalama kararı çıkar mı?
Hayır. Öncelikle zorla getirme uygulanır; doğrudan yakalama kararı verilemez.
İtiraz için harç ödenir mi?
2026 yılı itibarıyla zorla getirme kararına itirazda harç alınmamaktadır.