51/2a ceza maddesi, hız sınırını belirli oranlarda aşan sürücülere uygulanan idari para cezasını ve ceza puanını düzenleyen önemli bir trafik kuralıdır. Özellikle 2026 yılı itibarıyla elektronik denetim sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bu madde kapsamında düzenlenen tutanak sayısında ciddi artış yaşanmıştır. Birçok sürücü, hız sınırını “biraz” aşmanın ceza doğurmayacağını düşünse de, teknik ölçüm sonuçları ve yasal tolerans hesaplaması sonrasında %10’un üzerindeki her aşım yaptırıma konu olmaktadır. Bu yazıda 51/2a ceza maddesinin kapsamını, hız baremini, 2026 yılı güncel ceza tutarını ve ceza puanını, itiraz sürecini ve uygulamada karşılaşılan sorunları ayrıntılı şekilde ele alacağız. Ayrıca Sulh Ceza Hakimliğine yapılacak başvurulara ilişkin örnek bir dilekçe taslağına da yer vereceğiz.
Sayfa İçeriği
51/2-A Trafik Ceza Maddesi ve Hız Baremi
51/2-A trafik ceza maddesi, Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenmiştir. Bu bent, hız sınırının %10’dan fazla ve %30’a kadar (otuz dahil) aşılması hâlinde uygulanır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, ölçümün teknik cihazlarla yapılması ve yasal tolerans düşüldükten sonra kalan net hız değerinin esas alınmasıdır. Sürücüler arasında yaygın bir yanlış kanı olarak, %10’luk kısmın “serbest hız alanı” olduğu düşünülmektedir. Oysa bu oran, ölçüm cihazlarının hata payına ilişkindir; sürücüye tanınmış ek bir hız hakkı değildir.
Örneğin hız sınırının 120 km/s olduğu bir otoyolda, ölçüm sonucunda net hız 133 km/s ve üzeri olarak tespit edilirse 51/2-A kapsamında işlem yapılabilir. Aynı şekilde şehir içinde hız sınırı 50 km/s olan bir yolda 60 km/s ile seyretmek, %20 oranında aşım anlamına gelir ve bu madde kapsamına girer.
Aşağıdaki tablo, 51/2-A kapsamındaki hız aşım aralığını özetlemektedir:
| Hız Sınırı | İhlal Oranı | Uygulanan Madde |
|---|---|---|
| Belirlenen hız sınırı | %10’dan fazla – %30’a kadar | 51/2-A |
Yargı kararlarında özellikle hız sınırının açık şekilde belirlenmiş olması, trafik levhasının görünür konumda bulunması ve ölçüm cihazının kalibrasyonunun geçerli olması aranır. Levhanın bulunmadığı veya hız limitinin ani ve belirsiz biçimde düşürüldüğü durumlarda, sürücü lehine değerlendirme yapılabildiği görülmektedir.
51/2-A Trafik Cezası Tutarı ve Puanı (2026)
2026 yılı itibarıyla 51/2-A kapsamında uygulanan idari para cezası 2.719 TL olarak belirlenmiştir. Bu ceza, yalnızca maddi yaptırımla sınırlı değildir; aynı zamanda sürücünün siciline 10 ceza puanı işlenir. Ceza puanı uygulaması, uzun vadede ehliyetin geçici olarak geri alınmasına kadar varan sonuçlar doğurabilir. Bir takvim yılı içinde 100 ceza puanına ulaşılması hâlinde sürücü belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitim programına tabi tutulur.
İdari para cezalarında erken ödeme indirimi uygulanmaktadır. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödeme yapılması hâlinde %25 indirim söz konusudur. Buna göre 2.719 TL’lik ceza, indirimli olarak 2.039,25 TL şeklinde tahsil edilir.
| Ceza Türü | 2026 Tutarı | Ceza Puanı |
|---|---|---|
| 51/2-A Hız Aşımı | 2.719 TL | 10 Puan |
| Erken Ödeme (%25 indirim) | 2.039,25 TL | — |
Önemli bir husus şudur: Erken ödeme yapılması, itiraz hakkından vazgeçildiği anlamına gelmez. Sürücü hem indirimli ödeme yapabilir hem de süresi içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvurarak cezanın iptalini talep edebilir. Uygulamada birçok kişi, ödeme yaptıktan sonra dava açamayacağını düşünerek hak kaybına uğramaktadır.
51/2-A Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?
51/2-A cezasına karşı başvuru mercii Sulh Ceza Hakimliğidir. İtiraz süresi, cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gündür ve bu süre hak düşürücüdür. Sürenin geçirilmesi hâlinde başvuru reddedilir. Bu nedenle radar tarihine değil, tebligat tarihine dikkat edilmelidir.
İtiraz dilekçesinde somut ve teknik gerekçeler ileri sürülmelidir. Örneğin:
- Radar cihazının kalibrasyon belgesinin bulunmaması,
- Hız sınırı levhasının olay yerinde bulunmaması veya görünür olmaması,
- Tutanağın usule aykırı düzenlenmesi,
- Araç plakasının hatalı tespiti.
Mahkeme, yalnızca idarenin düzenlediği tutanakla yetinmez; somut olayın koşullarını inceler. Ölçümün hangi cihazla yapıldığı, cihazın teknik yeterliliği ve hız sınırının nasıl belirlendiği önemlidir. İspat yükü idarededir; sürücünün “hız yapmadığını kanıtlama” zorunluluğu yoktur.
51/2-A Trafik Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği
SULH CEZA HÂKİMLİĞİ’NE
İTİRAZ EDEN: (Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres)
KONU: 51/2-A maddesi kapsamında düzenlenen idari para cezasına itirazdır.
AÇIKLAMALAR:
…/…/2026 tarihinde tarafıma tebliğ edilen … seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı ile hız sınırını %10’dan fazla aştığım gerekçesiyle 2.719 TL para cezası uygulanmıştır. Ancak cezanın dayanağı olan radar ölçümüne ilişkin cihazın kalibrasyon belgesi tarafıma sunulmamıştır. Ayrıca ölçüm yapılan noktada hız sınırını gösteren trafik levhası bulunmamaktadır / görünür değildir.
Bu nedenlerle hukuka aykırı olarak düzenlenen idari para cezasının iptaline karar verilmesini talep ederim.
SONUÇ VE TALEP:
Açıklanan nedenlerle idari para cezasının kaldırılmasına karar verilmesini arz ederim.
Tarih
İmza
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
51/2-A cezası kaç gün içinde sisteme düşer?
Radar tespitinden sonra genellikle birkaç iş günü içinde Emniyet sistemine yansır; ancak resmi süre tebligatla başlar.
Erken ödeme yaparsam itiraz edebilir miyim?
Evet. İndirimli ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
51/2-A cezası kaç ceza puanı getirir?
2026 yılı itibarıyla 10 ceza puanı uygulanmaktadır.
Kiralık araçla hız cezası alırsam sorumlu kim olur?
Ceza plakaya yazılır ve öncelikle araç sahibine tebliğ edilir; ancak fiili sürücüye rücu edilir ve sorumluluk sürücüye aittir.
İtiraz süresi ne kadardır?
Tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür ve süre geçirilirse başvuru hakkı kaybedilir.