Hakkınızda bir icra takibi başlatıldığında ve ödeme emri tarafınıza tebliğ edildiğinde, çoğu kişi ne yapacağını bilemez. Borcu hemen ödemek, itiraz etmek ya da mal beyanında bulunmak arasında bir tercih yapılması gerekir. Bu noktada “mal beyanı dilekçe örneği” arayışı başlar. Ancak mesele yalnızca bir dilekçe yazmak değildir. Mal beyanı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlenen ve süresi içinde yerine getirilmediğinde özgürlüğü dahi etkileyebilen ciddi bir yükümlülüktür. Yanlış veya eksik yapılan bir beyan, hem ceza sorumluluğu doğurabilir hem de icra dosyasındaki süreci aleyhinize hızlandırabilir. Bu yazıda mal beyanının hukuki dayanağını, sürelerini, cezai sonuçlarını, Yargıtay uygulamasında öne çıkan kriterleri ve doğru bir dilekçenin nasıl hazırlanması gerektiğini ayrıntılı şekilde ele alacağız. Ayrıca 2026 yılı itibarıyla uygulamadaki harç ve yargılama giderlerine de değineceğiz.
Sayfa İçeriği
İcra Mal Beyanı Nedir?
Mal beyanı, borçlunun kendi üzerinde veya üçüncü kişiler nezdinde bulunan mal, hak ve alacaklarını, gelirlerini ve borcunu hangi şekilde ödeyebileceğini icra dairesine bildirmesidir. Bu yükümlülük, İcra ve İflas Kanunu’nun 74. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun, borçlunun tüm malvarlığını değil, borca yetecek miktarı açıklamasını öngörür. Ancak uygulamada bu hüküm yanlış anlaşılmakta; bazı borçlular yalnızca haczedilebilir mallarını yazmaları gerektiğini düşünmektedir. Oysa haczedilemez mallar da beyan kapsamına girer. Haczedilip haczedilemeyeceğine karar verme yetkisi icra dairesine aittir.
Mal beyanı yazılı bir dilekçe ile yapılabileceği gibi, icra müdürlüğünde sözlü olarak da yapılabilir ve tutanağa geçirilir. Ancak uygulamada yazılı beyan tercih edilmelidir. Çünkü sözlü beyanlarda içerik eksikliği ya da yanlış anlaşılma riski doğar. Özellikle gelir durumunun ve geçim kaynağının açıkça belirtilmesi gerekir. Yargıtay kararlarında, “hiçbir malım yoktur” şeklindeki soyut açıklamaların yeterli görülmediği; borçlunun yaşamını nasıl sürdürdüğünü de bildirmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Bir örnek vermek gerekirse; üzerine kayıtlı malı olmayan ancak ailesinin yanında yaşayan ve düzenli harçlık alan bir borçlu, bu durumu da beyan etmek zorundadır. Aksi halde mal beyanı eksik kabul edilebilir.
Mal Beyanında Bulunmama Cezası
Mal beyanında bulunmamak, yalnızca usule ilişkin bir eksiklik değildir. Kanun koyucu, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesini yaptırıma bağlamıştır. İcra ve İflas Kanunu’nun 76. maddesine göre, süresinde mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir. Tazyik hapsi, disiplin niteliğinde bir yaptırımdır ve amacı borçluyu beyana zorlamaktır.
Burada önemli bir ayrım vardır: Tazyik hapsi bir defaya mahsustur ve borçlu beyan verdiği anda tahliye edilir. Ancak kişi serbest kaldıktan sonra yeniden yükümlülüğünü ihlal ederse, yeniden yaptırım gündeme gelebilir. 2026 yılı itibarıyla icra ceza mahkemelerinde açılan bu tür dosyalarda başvuru harçları ve gider avansı, genel ceza yargılaması usulüne tabidir; maktu başvuru giderleri dosya bazında değişmekle birlikte birkaç bin TL seviyesine ulaşabilmektedir.
Uygulamada sık görülen hata, “malım yok, o yüzden beyan vermeme gerek yok” düşüncesidir. Bu yaklaşım son derece risklidir. Malı olmayan borçlu da beyan vermek zorundadır. Aksi halde hapis yaptırımıyla karşılaşabilir.
Gerçeğe Aykırı Mal Beyanında Bulunma ve Cezası Nedir?
Mal beyanında bulunmamak ayrı, gerçeğe aykırı beyanda bulunmak ayrı bir hukuki sorundur. Kanunun 338. maddesi uyarınca, gerçeğe aykırı mal beyanında bulunan borçlu hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Bu suç, alacaklının şikâyeti üzerine soruşturulur.
Gerçeğe aykırılık, yalnızca malı tamamen gizlemek anlamına gelmez. Örneğin bir aracın değerini bilinçli şekilde düşük göstermek veya üçüncü kişi nezdindeki alacağı saklamak da suç kapsamına girebilir. Uygulamada bazı dosyalarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmekle birlikte, bu durum fiilin suç niteliğini ortadan kaldırmaz.
- Üzerine kayıtlı taşınmazı gizlemek
- Banka hesabındaki mevduatı bildirmemek
- Düzenli kira gelirini saklamak
- Sonradan edinilen malı dosyaya bildirmemek
Bu tür davranışlar ceza sorumluluğu doğurabilir. Özellikle 2026 yılında dijital entegrasyon sistemleri sayesinde tapu, banka ve araç kayıtlarına erişim kolaylaşmıştır. Bu nedenle gerçeğe aykırı beyanın tespiti geçmişe göre daha hızlı gerçekleşmektedir.
İcra Mal Beyanı Dilekçesi Örneği
Mal beyanı yazılı yapılacaksa dilekçede dosya numarası, taraf bilgileri, tebliğ tarihi ve mal kalemleri açıkça yer almalıdır. Mallar tek tek ve yaklaşık değerleriyle yazılmalıdır. Gelir ve ödeme planı mutlaka belirtilmelidir.
Örnek Dilekçe:
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
Dosya No: 2026/… Esas
Mal Beyanında Bulunan (Borçlu):
Ad Soyad – T.C. Kimlik No – Adres
Alacaklı:
Ad Soyad / Unvan – Adres
Konu: Dosya kapsamında gönderilen ödeme emrine ilişkin mal beyanımdır.
Açıklamalar:
Tarafıma …/…/2026 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrine ilişkin olarak yasal süresi içinde mal beyanında bulunuyorum.
1. Üzerime kayıtlı 2015 model … marka araç (yaklaşık değer: … TL)
2. Banka hesabında bulunan mevduat (yaklaşık … TL)
3. Aylık net maaş geliri: … TL
4. Herhangi bir taşınmazım bulunmamaktadır.
Borcumu aylık … TL taksitler halinde ödemeyi planlamaktayım.
Gereğini arz ederim.
Ad Soyad
İmza
Mal Beyanının İçeriğinde Bulunması Gerekenler Nelerdir?
Geçerli bir mal beyanında şu unsurlar bulunmalıdır:
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Mal ve Haklar | Taşınır, taşınmaz, araç, banka hesabı, alacak |
| Gelir Durumu | Maaş, kira, serbest meslek kazancı |
| Geçim Kaynağı | Yaşamın nasıl sürdürüldüğü |
| Ödeme Planı | Borç hangi sürede ve nasıl ödenecek |
Yargıtay uygulamasında, özellikle geçim kaynağının belirtilmesi üzerinde durulmaktadır. Geliri olmayan bir kişinin hayatını nasıl sürdürdüğü açıklanmalıdır. Aksi halde beyan geçersiz sayılabilir.
Kamu Görevlilerinin Mal Bildirimi
İcra mal beyanı ile kamu görevlilerinin mal bildirimi birbirinden tamamen farklıdır. Kamu görevlilerinin mal bildirimi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 3628 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiştir. Bu bildirim; göreve girişte, görev süresince belirli yıllarda ve görevden ayrılırken yapılır.
2026 yılı itibarıyla net asgari ücretin beş katını aşan malvarlığı artışları bir ay içinde bildirilmelidir. Süresinde bildirim yapılmaması halinde disiplin cezası ve hapis yaptırımı gündeme gelebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mal beyanı süresi kaç gündür?
Genel haciz yolunda 7 gün, kambiyo senedine dayalı takipte 10 gündür.
Malım yoksa yine de beyan vermeli miyim?
Evet. Malı olmayan borçlu da geçim kaynağını açıklayarak beyan vermek zorundadır.
Gerçeğe aykırı beyanın cezası nedir?
Üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Sonradan mal edinirsem bildirmem gerekir mi?
Evet. Yeni edinilen mal veya gelir icra dosyasına bildirilmelidir.
Mal beyanı kalktı mı?
Hayır. 2026 yılı itibarıyla mal beyanı yükümlülüğü ve yaptırımları yürürlüktedir.